KANBAN EĞİTİMİ
Kanban eğitimi, yöntemi "post-it duvarı" sanmaktan çıkartıp akış yönetimine taşıyan bir programdır. Kanban'ın Lean ve Toyota Production System kökleri, WIP limit ile akışın düzenlenmesi, overload'ı engelleyen tasarım kararları somut örnekler üzerinden işlenir.
Eğitim sonunda katılımcı, Cumulative Flow Diagram ile bottleneck'i grafikle tespit eder; lead time, cycle time ve throughput metriklerini ölçer. Class of Service (Standard, Expedite, Fixed Date) tasarımı, Little's Law ile capacity planning ve Kanban ile Scrum arasında değişim hızına göre seçim eğitimin pratik kapanışıdır.
Katılımcı Profili
Bu eğitim, Kanban'ı post-it duvarı olmaktan çıkartıp akış yönetimine taşımak isteyen rollere yöneliktir:
- Yazılım Geliştiriciler: Kanban board ile çalışan ve WIP limit'i uygulayan mühendisler
- Proje Yöneticileri: Akış yönetimi ve cycle time ölçen roller
- Operasyon Yöneticileri: Continuous flow ile çalışan ekipler
- Lean Pratisyenleri: Lean prensipleriyle Kanban'ı birlikte uygulayan roller
- DevOps Mühendisleri: Sürekli iyileştirme döngüsü kuran ekipler
Ön Gereklilikler
Bu eğitime katılım için teknik altyapı gerekmez; aşağıdaki kavramlara aşinalık katılımı kolaylaştırır:
- Yazılım, ürün veya operasyon ekibinde çalışma deneyimi
- Backlog, task ve iş akışı kavramlarına giriş düzeyi aşinalık
- Lean veya sürekli iyileştirme kavramlarına genel ilgi
- Metrik ve raporlama mantığına temel aşinalık
- Süreç değişimini takıma taşımaya istek
Süresi ve Tarihi
Süre: 2 gün. Bu süre standart program içindir; ek modüllere ve hedefe göre süre özelleştirilebilir.
Eğitim tarihleri ve saatleri, ekibinizin uygunluğuna göre birlikte planlanır.
Kazanımlar
Eğitim bitiminde katılımcı, Kanban'ı "post-it duvarı" sanmaktan çıkartıp akış yönetimine taşır:
- Kanban'ın Lean ve Toyota Production System köklerini açıklar
- WIP (Work In Progress) limit ile akışı düzenler ve overload'ı engeller
- Cumulative Flow Diagram okur; bottleneck'i grafikle tespit eder
- Lead time, cycle time ve throughput metriklerini ölçer
- Class of Service (Standard, Expedite, Fixed Date) tasarlar
- Little's Law ile capacity planning yapar
- Kanban ile Scrum arasında "değişim hızı" üzerinden karar verir
Eğitim materyalleri Kanban Guides referans alınarak hazırlanır.
Kanban Eğitimi Konuları
1. Kanban Felsefesi ve TPS Mirası
- Toyota Production System (TPS) ve "kanban" kelimesi (görsel kart)
- David Anderson'ın 2010 kitabı ve modern Kanban Method
- Push system vs pull system ayrımı
- "Stop starting, start finishing" prensibi
2. Kanban'ın 4 Prensibi
- Mevcut durumla başla (Start where you are)
- Aşamalı, evrimsel değişim taahhüdü
- Mevcut rolleri ve sorumlulukları başlangıçta koru
- Her seviyeden liderlik eylemlerini teşvik et
3. Kanban'ın 6 Pratiği
- İş akışını görselleştir (board)
- WIP'i sınırla (work in progress)
- Akışı yönet
- Politikaları açık hale getir
- Geri bildirim döngülerini uygula
- Birlikte iyileştir, deneyerek evrimleş
4. İş Akışını Görselleştirme
- Kanban board kolon tasarımı
- Card detayı ve metadata
- Avatar, blocker, ready/done line
- Swimlane ile iş tipini ayırma
- Replenishment ve commitment point
5. WIP Limit ve Little's Law
- WIP × Cycle Time = Throughput denklemi
- WIP limit nasıl belirlenir (sıkı yaklaşım)
- Multitasking maliyeti ve context switch
- Slack capacity'nin görünmez verimi
6. Pull System ve Akış Yönetimi
- Pull işaretleri ve replenishment ritmi
- Bottleneck (darboğaz) tespiti
- Flow efficiency vs resource efficiency
- Blocked work ve aging WIP yönetimi
7. Class of Service
- Standart, expedite, fixed-date, intangible sınıfları
- Her sınıf için WIP kotası
- SLA ve cycle time hedefi sınıf bazlı
- Cost of Delay yaklaşımı
8. Cycle Time, Lead Time, Throughput
- Lead time vs cycle time farkı
- Throughput: birim zamanda biten iş
- Percentile ölçüm (50, 85, 95)
- Service Level Expectation (SLE)
9. Cumulative Flow Diagram (CFD)
- CFD okuma: WIP, throughput, cycle time
- Diverging band ve bottleneck işareti
- Burnup ile karşılaştırma
- Forecast ile probabilistic tahmin
10. Kanban Cadence (Toplantı Ritmi)
- Replenishment meeting (haftalık)
- Standup ile günlük akış kontrolü
- Service delivery review
- Operations review ve strategy review
11. STATIK - Kanban Uygulama Yaklaşımı
- Systems Thinking Approach to Implementing Kanban
- 8 adımlı uygulama yol haritası
- Customer dissatisfaction ve internal source
- İş tipi (work item type) belirleme
12. Kanban vs Scrum
- Time-box vs continuous flow
- Sprint vs replenishment
- Velocity vs throughput
- Hangi takım için hangisi uygun
13. Scrumban Hibrit Modeli
- Scrum ritmi + Kanban akış birleşimi
- Sprint planning'in Kanban'da yeri
- Hangi durumlarda Scrumban tercih edilir
- Geçiş süreci ve dikkat noktaları
14. Kanban Maturity Model
- ML0-ML6 olgunluk seviyeleri
- Team-focused, customer-focused, fit-for-purpose
- Risk-hedged, market leader olgunluğa doğru
- Sürekli iyileştirme döngüsü
KANBAN EĞİTİMİ ile İlgili
Sıkça Sorulan Sorular ve Cevapları
WIP limit doğru sayı nasıl belirlenir?
WIP limit ekip büyüklüğü, görev türü ve kontrol seviyesine bağlıdır. Yaygın başlangıç: takım üye sayısı x 1.5 — fazlası multitasking'i artırır. Cumulative Flow Diagram ile sütun şişme oranına bakarak ayarlamak gerekir. Limit aşılınca yeni iş başlamaz, mevcut işin bitirilmesine odaklanılır.
Cumulative Flow Diagram (CFD) bottleneck'i nasıl gösterir?
CFD'de her sütun (Backlog, Doing, Done) zaman içinde alan olarak izlenir. Bir sütun aniden genişliyorsa (örn. Code Review birikiyor) downstream'de tıkanma vardır. Sabit eğim sağlıklı akış; dik artış girişte birikme, durma çıkışta tıkanma anlamına gelir. WIP limit ve dağılım kararlarında ana kaynak.
Lead time, cycle time ve throughput farkı nedir?
Lead time müşteri talebinden teslime kadar geçen toplam süre (Backlog'a alındığı andan Done'a kadar). Cycle time aktif çalışma süresi (Doing'e alındığı andan Done'a). Throughput birim zamanda biten iş sayısı. Lead time müşteri deneyimi, cycle time ekip verimliliği, throughput kapasite metriğidir.
Class of Service nasıl tasarlanır?
Standard: normal akış, FIFO. Expedite: kritik üretim sorunu, WIP limit dışı. Fixed Date: regülasyon veya sözleşme deadline'lı, vade yaklaştıkça öncelik artar. Intangible: teknik borç, refactor — sürekli ama düşük öncelik. Her sınıfın yüzdesi ekip kapasitesi ile dengelenir; expedite kullanım sıklığı sistem sağlığının sinyali.
Little's Law ile capacity nasıl planlanır?
Average WIP = Throughput × Average Lead Time. Yani WIP'i bilirseniz lead time ve throughput'tan birini tahmin edebilirsiniz. Pratik: 'lead time'ı yarıya indirmek istiyorsak WIP'i yarıya indirmemiz ya da throughput'u 2x'lemmemiz gerekir.' WIP'i azaltmak genelde tek pratik kaldıraçtır.
Kanban ve Scrum arasında değişim hızıyla karar nasıl verilir?
Scrum sprint (2-4 hafta) içinde kapsam sabittir — değişim sprint sonuna kadar bekler. Kanban sürekli akış, öncelik her an değişebilir. Operasyon, destek ve incident-driven ekipler için Kanban; planlanmış feature development için Scrum doğru. Hibrit (Scrumban) yaygın bir orta yol.
