SQL PERFORMANCE & QUERY TUNİNG EĞİTİMİ

Resim: SQL Performance & Query Tuning Eğitimi

SQL Performance & Query Tuning Eğitimi, yavaş sorguların gerçek nedenlerini hızlıca bulup kalıcı olarak iyileştirebilmeniz için tasarlanmıştır. Execution plan okuma, indeks stratejileri, istatistikler ve join yaklaşımları gibi konuları uygulamalı ele alarak, sisteminizde ölçülebilir hız kazanımları hedeflersiniz.

Eğitim boyunca performans sorunlarını “tek seferlik düzeltme” yerine yöntemli bir süreç olarak kurgularız. Böylece ekibiniz; plan analizi, doğru ölçüm alma, değişikliği doğrulama ve geriye dönük etki kontrolü adımlarını standartlaştırır, üretimde risk almadan optimizasyon yapabilir.

Katılımcı Profili

Bu eğitim, SQL performansını sistematik şekilde iyileştirmek isteyen aşağıdaki profillere uygundur.

Backend geliştiriciler: Yavaş sorguları hızlıca iyileştirir
Veritabanı yöneticileri: Plan ve indeks stratejileri netleşir
Veri mühendisleri: ETL sorguları daha verimli tasarlanır
Analistler: Rapor sorgularında doğru teknikler kullanır
DevOps mühendisleri: Üretimde ölçüm ve izleme güçlenir

Ön Gereklilikler

Bu eğitime katılmadan önce aşağıdaki temel bilgi ve deneyimlerin olması önerilir.

Temel SQL bilgisi (SELECT, WHERE, JOIN, GROUP BY)
En az bir veritabanı ile pratik deneyim
Basit indeks ve constraint kavramlarına aşinalık
Sorgu çıktısı ve hata mesajlarını yorumlayabilme
Temel uygulama mantığı ve veri modeli okuryazarlığı

Süresi ve Tarihi

Süre: 3 gün. Bu süre standart program içindir; ek modüllere ve hedefe göre süre özelleştirilebilir.
Eğitim tarihleri ve saatleri, ekibinizin uygunluğuna göre birlikte planlanır.

Kazanımlar

Eğitim sonunda ekibiniz, performans problemlerini ölçerek teşhis etmeyi ve güvenli şekilde iyileştirmeyi öğrenir.

Execution plan okuyarak darboğazı doğru noktada tespit etme
İndeks seçimi, kardinalite ve istatistik ilişkisini yorumlama
JOIN ve agregasyon maliyetlerini düşüren sorgu tasarımı
Parametre kullanımı ve plan cache davranışını yönetme
Yavaş sorgu RCA yaklaşımı ile kalıcı aksiyonlar üretme
Üretimde risk azaltan test ve doğrulama adımlarını uygulama
İzleme metrikleri ile performans hedeflerini sayısallaştırma

SQL Performance & Query Tuning Eğitimi Konuları

1. SQL Performance & Query Tuning Eğitimi - Performans bakış açısı

Performans hedeflerini net metriklerle tanımlama
Sorgu, indeks ve I/O dengesini anlamak için çerçeve kurma
Ölçmeden optimizasyon yapılmamasının pratik gerekçeleri ve riskleri
Gecikme, throughput ve kaynak kullanımını birlikte değerlendirme
Ortam farklarının sonuçları nasıl etkilediğini örneklerle yorumlama

2. Ölçüm ve gözlemleme temelleri

Yavaş sorguyu doğru şekilde tanımlama ve etiketleme
Query duration ve CPU time farkını ölçmek için yaklaşım
Wait ve lock metrikleriyle darboğaz türünü ayırt etmek ve doğrulamak
İyileştirme öncesi ve sonrası kıyas için veri toplama
İzleme panolarını aksiyon aldıracak biçimde kurgulama

3. Query optimizer mantığı ve maliyet modeli

Optimizer’ın karar verdiği temel seçimleri tanıma
Kardinalite tahmini ile plan kalitesini ilişkilendirme
Maliyet modelinin nasıl yanılabileceğini örneklerle inceleme ve düzeltme
Plan stabilitesi için değişkenleri kontrol altında tutma
İyi plan ile iyi performans arasındaki farkı doğru yorumlama

4. Execution plan okuma ve operatör analizi

Plan ağaç yapısını hızlı okuyacak yöntem geliştirme
Scan ve seek farkını doğru senaryoda seçmek
Join operatörlerini maliyet açısından karşılaştırma ve doğrulama
Sort ve spool gibi pahalı operatörleri erken tespit etme
Actual ve estimated değerleriyle sapma analizine başlama

5. İstatistikler, kardinalite ve plan kalitesi

İstatistiklerin optimizer kararlarına etkisini kavrama
Histogram ve yoğunluk verilerinin nasıl yorumlanacağını öğrenme
Yanlış kardinalite tahmininin planı bozma mekanizmasını görmek ve düzeltmek
İstatistik güncelleme stratejilerini senaryoya göre belirleme
Plan regresyonlarını erken fark edecek kontrol noktaları koyma

6. Sorgu yazımında seçicilik ve filtreleme stratejileri

Seçici filtrelerle veri azaltmayı doğru sıraya alma
Sargable predicate yaklaşımı ile indeks kullanımını artırma
Fonksiyon kullanımının indeksleri devre dışı bırakma etkisini görmek ve önlemek
Tarih aralıkları için doğru koşul kalıplarını uygulama
Filtreleri okunabilirlik ve performans dengesiyle düzenleme

7. JOIN stratejileri ve join sırası optimizasyonu

Join türlerini performans etkisine göre seçme
Join sırasını veri hacmiyle uyumlu kurgulamak için yöntem
Hash join maliyetini düşürmek için veri azaltma teknikleri ve doğrulama
Nested loop için doğru indeksleme koşullarını sağlama
Join patlamasını engelleyecek veri modeli farkındalığı kazanma

8. Aggregation, GROUP BY ve window function performansı

Aggregation maliyetini tahmin etmeyi öğrenme
GROUP BY için doğru indeks yaklaşımını seçme
Window function kullanımında sıralama maliyetini yönetmek ve optimize etmek
Distinct kullanımının performans etkisini ölçerek karar verme
Ön-özetleme teknikleriyle sorgu süresini düşürme

9. İndeksleme stratejileri: tasarım, bakım ve trade-off

Clustered ve nonclustered indeks mantığını karşılaştırma
Composite indekslerde kolon sırasını seçmek için pratik kurallar
Covering index ile lookup maliyetini azaltma ve etkisini doğrulama
Over-indexing riskini belirlemek ve güvenli geri dönüş planı hazırlamak
İndeks bakımının performans ve yazma maliyetine etkisini yönetme

10. Parametre kullanımı ve plan cache davranışı

Parametreli sorguların plan reuse avantajını kavrama
Parameter sniffing etkisini senaryoda tespit etme
Plan cache’i sağlıklı tutmak için değişkenleri yönetmek ve doğrulamak
Dinamik SQL ile güvenlik ve performans dengesini kurma
Plan regresyonlarında hızlı iz sürme yaklaşımı geliştirme

11. Kilitlenme, blokaj ve concurrency performansı

Lock türlerini ve blokaj zincirini hızlı yorumlama
Isolation level seçimini iş yüküne göre belirleme
Deadlock senaryosunu analiz etmek ve kalıcı çözüm üretmek
Uzun transaction etkisini azaltan tasarım prensiplerini uygulama
Concurrency iyileştirmesini metriklerle doğrulama

12. I/O, bellek ve temp alanı etkileri

Disk I/O darboğazını metriklerle teşhis etme
Memory grant ve spill etkisini plan üzerinden görmek
Temp alanı kullanımını azaltacak sorgu kalıpları geliştirme
Cache etkisini testlerde doğru yönetmek için yaklaşım
Kaynak darboğazlarını önceliklendirme yöntemi oluşturma

13. Büyük tablolar ve partitioning yaklaşımı

Büyük veri hacminde sorgu maliyetini hesaplama
Partitioning ile bakım ve sorgu performansını dengeleme
Partition elimination için doğru filtreleme kalıpları ve doğrulama
Arşivleme stratejilerini veri yaşam döngüsüyle uyumlu tasarlama
Partition değişikliklerinde risk azaltan geçiş planı oluşturma

14. Yavaş sorgu RCA: uçtan uca kök neden analizi

Semptom ile kök nedeni ayıracak kontrol listesi kurma
Plan, metrik ve uygulama katmanı verisini birlikte yorumlama
Tekrarlanabilir RCA raporu üretmek için adımlı yöntem ve şablon
Hızlı kazanım ile kalıcı çözüm ayrımını netleştirme
RCA sonrası doğrulama ve izleme ile geri kaymayı önleme

15. Performans testleri ve güvenli değişiklik yönetimi

Benchmark senaryolarını iş yüküne uygun tasarlama
Gerçekçi veri setiyle test yapmak için yöntem
Değişikliklerin yan etkisini ölçmek ve rollback planı hazırlamak
Release öncesi performans kapısı oluşturma ve raporlama
Performans iyileştirmesini sürdürülebilir süreç haline getirme

16. Ek Modül: Yük Testi ile Performans Ölçümleme Temelleri

Yük testi hedeflerini metriklerle netleştirme
Rampa, steady state ve spike senaryolarını kurgulama
SQL metrikleri ile uygulama metriklerini birlikte yorumlama ve doğrulama
Test sonuçlarını aksiyona çevirecek rapor formatı oluşturma
Yük testi sırasında güvenli veri ve ortam yönetimi yaklaşımı

17. Ek Eğitim: SQL Server Query Tuning (Index, Plan, Statistics)

SQL Server plan operatörlerini hızlı analiz etme
İndeks önerilerini eleştirel değerlendirme ile uygulama
Statistics güncelleme stratejilerini senaryoya göre belirleme ve doğrulama
DMV verileriyle performans ipuçlarını yakalama
Plan regresyonunda hızlı müdahale akışı oluşturma

18. Ek Eğitim: Production’da Yavaş Sorgu RCA Workshop

Gerçek üretim vakalarını sınıflandırma ve önceliklendirme
Kök neden hipotezlerini veriyle doğrulama yaklaşımı
Plan, lock ve kaynak metriklerini birlikte okuyarak karar verme
İyileştirme adımlarını risk analiziyle planlama ve uygulama
Workshop çıktısı olarak aksiyon listesi ve kontrol planı üretme

SQL Performance & Query Tuning Eğitimi ile İlgili
Sıkça Sorulan Sorular ve Cevapları

Execution plan okuma pratiği eğitimde nasıl ilerliyor?

Plan ağaç yapısı, operatör maliyetleri ve estimated/actual farkları üzerinden adım adım ilerleriz. Katılımcılar, örnek planlarda darboğazı bulup hangi değişikliğin neden işe yaradığını doğrulayacak bir okuma alışkanlığı kazanır.

İndeks stratejilerini belirlerken hangi kriterleri kullanıyoruz?

Sorgu kalıbı, seçicilik, write maliyeti, lookup ihtiyacı ve bakım yükünü birlikte değerlendiriyoruz. Composite ve covering indeks senaryolarında kolon sırası ve dahil edilecek kolonları pratik kurallarla seçiyoruz.

JOIN performansını artırmak için hangi yöntemler ele alınıyor?

Join türlerinin maliyet etkisini, veri azaltma stratejilerini ve join sırasını inceliyoruz. Nested loop, hash join ve merge join seçimlerinin hangi koşullarda iyi sonuç verdiğini plan ve metriklerle doğruluyoruz.

Yavaş sorgu RCA yaklaşımında hangi adımları takip ediyoruz?

Semptomun netleştirilmesi, metrik toplama, plan analizi, lock/wait kontrolü ve uygulama katmanı doğrulaması şeklinde ilerliyoruz. Sonuçta tekrar edilebilir bir raporlama formatı ve kalıcı aksiyon üretme pratiği kazanılır.

Eğitim içeriğini ihtiyaçlarımıza göre özelleştirebilir misiniz?

Evet. Eğitim öncesinde ihtiyaç analizi yaparak içerik ve örnekleri ekibinize göre uyarlayabiliriz. Modüller eklenebilir, bazı başlıklar derinleştirilebilir veya sadeleştirilebilir.

Eğitim yeri, yöntemi ve sertifikasyon süreci nasıl ilerliyor?

Eğitim online (canlı) veya yerinde gerçekleştirilebilir; tarih ve saatleri ekibinizin uygunluğuna göre planlarız. Program sonunda katılım sertifikası verilir; talep edilirse ölçme-değerlendirme ve raporlama eklenebilir.